‘ไหมขัดฟัน’ เป็นอุปกรณ์อีกชิ้นหนึ่งที่ขาดไม่ได้ถ้าอยากมีสุขภาพช่องปากและฟันที่ดี
เพราะไหมขัดฟันสามารถทำความสะอาด ‘ซอกฟัน’ ซึ่งเป็นบริเวณที่การแปรงฟันไม่สามารถทำความสะอาดได้อย่างทั่วถึง

ทำไมต้อง ‘ไหมขัดฟัน’

สำหรับซอกฟันที่ฟันเรียงชิดติดกัน ไม่ห่าง และไม่มีช่องว่างจากการร่นของเหงือกสามเหลี่ยมที่อยู่ระหว่างฟัน เราควรใช้ ‘ไหมขัดฟัน’ ทำความสะอาดบริเวณซอกฟัน เพราะ

1.เส้นใยสามารถผ่านซอกฟันและร่องเหงือกได้ง่าย ไม่ทำอันตรายต่อผิวฟันและเหงือก (ถ้าใช้อย่างถูกวิธี)
2.เส้นใยสามารถโค้งตามรูปฟันได้ ทำให้ทำความสะอาดบริเวณซอกฟันได้อย่างทั่วถึงและหมดจด

ชนิดไหมขัดฟันที่เหมาะกับเร
เมื่อทราบแล้วว่าไหมขัดฟันเป็นสิ่งที่เราจำเป็นต้องใช้(อย่างน้อยวันละครั้ง) ขั้นตอนต่อไปคือการเลือกชนิดไหมขัดฟันที่เหมาะกับเรา ซึ่งแบ่งหลัก ๆ ได้เป็น

1.สำหรับคนทั่วไป
1.1) ไหมขัดฟันชนิดเคลือบขี้ผึ้ง
เป็นชนิดที่แนะนำให้เลือกใช้สำหรับคนทุกเพศทุกวัย รวมถึงทุกระดับสกิลการใช้ไหมขัดฟัน การที่มีขี้ผึ้งเคลือบบนผิวเส้นใยทำให้ไหมขัดฟันชนิดนี้ไหลลื่นเข้าร่องฟันได้สะดวก จึงใช้งานง่าย และมีโอกาสทำอันตรายเหงือกรอบ ๆ ได้น้อย

1.2) ไหมขัดฟันชนิดไม่เคลือบขี้ผึ้ง

สำหรับบางคนที่แพ้หรือไม่ชอบรสชาติของขี้ผึ้งก็อาจเลือกใช้ไหมขัดฟันชนิดนี้ได้ แต่ต้องเลือกใช้อย่างระมัดระวัง โดยควรเลือกชนิดที่ไม่คม เพื่อป้องกันไหมขัดฟันบาดเหงือกและทำให้เลือดออก

2.สำหรับคนที่กำลังจัดฟัน หรือบริเวณสะพานฟัน (bridge)
แน่นอนว่าคนที่กำลังจัดฟันหรือบริเวณสะพานฟันเป็นจุดที่ต้องดูแลความสะอาดเป็นพิเศษ ซึ่งไหมขัดฟันเป็นตัวช่วยหนึ่งที่จำเป็น ‘อย่างยิ่ง’ ในการทำความสะอาดช่องปากและฟันของคนเหล่านี้

ไหมขัดฟันที่เหมาะสมสำหรับคนที่กำลังจัดฟันหรือบริเวณที่ใส่สะพานฟัน ได้แก่

2.1 Superfloss
Superfloss เป็นไหมขัดฟันชนิดพิเศษที่มีส่วนประกอบ 3 ส่วน คือ (1) ส่วนพลาสติกแข็ง ใช้สำหรับสอดเส้นไหมเข้าใต้เหล็กจัดฟันหรือสะพานฟัน (2) ส่วนเส้นที่เป็นฟองน้ำ ใช้ทำความสะอาดส่วนเหล็กจัดฟันและใต้สะพานฟัน (3) ส่วนไหมขัดฟัน ใช้ทำความสะอาดซอกฟันตามปกต

2.2 ไหมขัดฟัน (แบบเคลือบขี้ผึ้ง) ใช้ร่วมกับห่วงร้อยไหมขัดฟัน (floss threader)
นอกจาก superfloss แล้ว เราอาจทำความสะอาดซอกฟันบริเวณที่มีเหล็กจัดฟันหรือสะพานฟันด้วยการใช้ไหมขัดฟันแบบปกติ (ที่เคลือบที่ผึ้ง) ร้อยเข้ากับห่วงร้อยไหมขัดฟัน เพื่อนำไหมขัดฟันผ่านเข้าใต้เหล็กจัดฟันหรือสะพานฟันก็ได้

3.สำหรับคนที่ใช้นิ้วมือได้ไม่ถนัด

กรณีที่มีปัญหาในการใช้มือ เช่น ผู้ป่วยติดเตียง หรือประสบอุบัติเหตุที่แขนและมือ เราอาจใช้ไหมขัดฟันแบบมีก้านเพื่อทำความสะอาดบริเวณซอกฟันเป็นการชั่วคราวได้ ทั้งนี้ เวลาทำความสะอาดจะต้องดึงก้านจับไหมขัดฟันให้ไหมขัดฟันโอบผิวฟันมากที่สุดด้วย (ไม่ใช่เพียงทำความสะอาดแบบเลี่อยฟันตรง ๆ โดยที่ไหมขัดฟันไม่โอบผิวฟัน)

รูปแบบของเส้นใยไหมขัดฟัน
เส้นใยไหมขัดฟันที่วางขายในท้องตลาดมีหลากหลายรูปแบบ ซึ่งพอแบ่งได้ดังนี้

1.แบบเส้นกลม ไหมขัดฟันแบบนี้จะมีลักษณะเป็นเส้นกลม ๆ เหมือนเส้นด้าย แต่จะเหนียวและขาดยากกว่า มีทั้งแบบเส้นกลมปกติ และเส้นกลมที่จะพองฟูเมื่อโดนน้ำหรือน้ำลาย (ซึ่งจะทำให้มีความคมน้อยลง)
2.แบบเทป ไหมขัดฟันแบบนี้จะเป็นเส้นแบนคล้ายบะหมี่เส้นแบน ซึ่งจะมีพื้นที่สัมผัสกับผิวฟันมากขึ้น

เราสามารถเลือกใช้ไหมขัดฟันได้ทั้ง 2 แบบตามความชอบส่วนตัว เนื่องจากมีประสิทธิภาพในการทำความสะอาดซอกฟันได้ไม่แตกต่างกันมากนัก