[‘กลิ่นปาก’ The Series]

ตอนที่ 1: สาเหตุของกลิ่นปาก จากภายในช่องปาก

เนื่องจากการกำจัดกลิ่นปากที่ ‘ได้ผล’
ต้องกำจัดที่ ‘สาเหตุ’
ซึ่งแต่ละคนก็มีแตกต่างกันไป

#ฟันดีดี จะขออธิบายเกี่ยวกับสาเหตุของกลิ่นปากกันก่อน
ว่าเกิดจากอะไรได้บ้าง

เริ่มที่สาเหตุจากภายในช่องปาก
ซึ่งพบว่าเป็นสาเหตุของกลิ่นปากมากกว่า 90%
สาเหตุในกลุ่มนี้ เช่น

1. เศษอาหารที่ตกค้าง / ฟันผุ
หากทำความสะอาดช่องปากได้ไม่ดี มีเศษอาหารตกค้างอยู่ตามบริเวณต่าง ๆ โดยเฉพาะซอกฟันและลิ้น หรือตามอุปกรณ์พิเศษต่าง ๆ เช่น เหล็กจัดฟัน เฝือกสบฟัน ใต้รีเทนเนอร์ หรือฟันปลอม เป็นต้น เศษอาหารเหล่านี้จะถูกแบคทีเรียในช่องปากย่อยสลาย เน่าบูด และส่งกลิ่นเหม็นได้ นอกจากนั้นแล้ว ในกรณีที่มีรูฟันผุ รูเหล่านี้จะเป็นที่อยู่ชั้นดีของเศษอาหารซึ่งกำจัดออกได้ยากกว่าปกติ เศษอาหารที่หมักหมมนี้ก็จะเน่าบูด และส่งกลิ่นเหม็นได้เช่นกัน ยิ่งในกรณีที่ฟันผุทะลุโพรงประสาทและเกิดหนองที่ปลายรากฟันด้วยแล้ว ก็จะทำให้เกิดกลิ่นเหม็นในช่องปากได้มากขึ้นด้วย

2. หินปูน / เหงือกอักเสบ / โรคปริทันต์
หินปูนเป็นที่อยู่ของเชื้อโรค ทำให้เหงือกอักเสบ และเกิดกลิ่นเหม็นตามมา นอกจากนั้นแล้ว ในกรณีที่เป็นโรคปริทันต์อักเสบ ซึ่งจะมีร่องลึกปริทันต์จากการถูกทำลายของกระดูกรองรับฟันและอวัยวะรอบข้าง ร่องลึกเหล่านี้จะเป็นที่อยู่ของเชื้อโรค ส่งกลิ่นเหม็น และอาจทำให้เกิดหนองที่เหงือกซึ่งจะเพิ่มความรุนแรงของกลิ่นเหม็นได้ด้วย

3. แผลในช่องปาก
แผลในช่องปากที่เกิดขึ้นเป็นครั้งคราว เช่น แผลร้อนใน แผลหลังการถอนฟันหรือผ่าตัดในช่องปาก อาจทำให้เกิดกลิ่นปากในช่วงที่เป็นแผลได้ นอกจากนั้นแล้ว แผลเรื้อรังในช่องปาก เช่น เนื้องอก ซิฟิลิส ก็อาจเป็นสาเหตุหนึ่งของกลิ่นปากเรื้อรังได้ โดยแผลในกลุ่มนี้มักจะทำให้เกิดกลิ่นเหม็นที่รุนแรงกว่ากลิ่นเหม็นจากสาเหตุอื่น ๆ

4. ภาวะปากแห้ง / น้ำลายน้อย
น้ำลายมีหน้าที่ช่วยชำระล้างสิ่งสกปรกในช่องปาก การมีน้ำลายน้อยกว่าปกติ ซึ่งเกิดขึ้นเวลานอน รวมถึงเวลาเครียด ดื่มน้ำไม่พอ อดอาหาร อากาศร้อน หายใจทางปาก การป่วยด้วยโรคทางระบบหรือต้องทานยาบางชนิดเป็นประจำ จึงทำให้เชื้อโรคและสิ่งสกปรกตกค้างในช่องปาก และทำให้ปากเหม็นได้

5. น้ำเมือกที่โคนลิ้น
ด้านในของช่องปากมีส่วนที่ติดต่อกับโพรงจมูก ซึ่งน้ำเมือกจากช่องจมูกอาจไหลเข้ามาที่บริเวณโคนลิ้นด้านในสุดได้ ภาวะเช่นนี้สามารถเกิดขึ้นได้แม้ไม่ป่วย แต่มักมีสาเหตุมาจากอาการภูมิแพ้ โดยในช่วง 2 – 3 วันแรกอาจยังไม่มีกลิ่น แต่หลังจากนั้น แบคทีเรียในช่องปากจะค่อย ๆ ย่อยเมือกและทำให้เกิดกลิ่นไม่พึงประสงค์ขึ้น ทั้งนี้ คนที่มีกลิ่นปากจากสาเหตุนี้มักจะไม่ค่อยได้กลิ่นเวลาเป่าปาก แต่จะได้กลิ่นเมื่อเริ่มพูด เพราะมีลมผ่านลิ้นที่เคลื่อนไหว

ติดตาม ‘กลิ่นปาก’ The Series
สารพัดเรื่องต้องรู้ของ ‘กลิ่นปาก’ ต่อได้ที่ #ฟันดีดี

อย่าลืมกดติดตามเพจ ‘#ฟันดีดี‘ เอาไว้ เพื่อล้วงความลับใหม่ ๆ สนุกสุดฟันไปด้วยกันกับทีมแพทย์และทีมงานฟันดีดีนะจ๊ะ

แหล่งข้อมูล: กรมอนามัย